U bent hier

Uitzending Krabben aan Verf /Skraabje oan Ferve De restauratie van het Van Doesburg Rinsemahuis

donderdag 14 december 2017 - 09:27
Uitzending documentaire Krabben aan Verf / Skraabje oan ferve: Fryslân DOK, Omrop Fryslân op zaterdag 16 december om 15.30 uur en zondag 17 december om 13.25 uur op NPO 2. En op zondag vanaf 17.00 uur, elk uur op Omrop Fryslân.
 
In 1921 gebeurde er iets heel bijzonders in Drachten.
Interim stadsarchitect Cees Rienks de Boer vraagt in dat jaar aan niemand minder dan Theo van Doesburg een kleurenplan te maken voor een blok van 16 middenstandswoningen aan de Torenstraat én een landbouwschool aan de overkant.
Theo van Doesburgs ster is rijzende. Hij is samen met o.a. Piet Mondriaan de drijvende kracht achter de kunstenaarsstroming De Stijl. Hij werkt in 1921 in Weimar en geeft les over zijn kleur- en vormtheorieën aan studenten van het Bauhaus.
Van Doesburg bedenkt voor de huizen een kleurschema met de bekende stijlkleuren rood, geel, blauw en grijs, zwart, wit. De school wordt oranje, groen en violet. De buurt wordt daarom door omwonenden al snel de Papegaaienbuurt genoemd.
Een belangrijke rol spelen ook Thijs en Evert Rinsema. Zij zijn schoenmakers aan de Zuidkade in Drachten. Ze zijn ook schrijver en kunstenaar en ze kennen Van Doesburg goed. Zij brengen architect de Boer met hem in contact.
 
In 2017 gebeurde er opnieuw iets bijzonders in Drachten.
Eén van de woningen in het blok werd gerestaureerd en omgevormd tot een museumwoning. Dat restauratieproces werd vastgelegd in de documentaire Krabben aan Verf.
Tijdens een restauratieproces komen allerlei dingen naar boven die normaal verborgen blijven. Want hoe ga je op de juiste manier om met het gedachtengoed van de architect en Van Doesburg. De briefwisseling wordt gelezen, tekeningen bestudeerd, de bouwkundige geschiedenis wordt gedocumenteerd, kleur- en behangonderzoek uitgevoerd. Er wordt letterlijk gekrabd aan verflagen om de oorspronkelijke Van Doesburglaag zichtbaar te maken.  Dat onderzoek wordt zichtbaar gemaakt, de onderzoekers krijgen een gezicht, we leren hun dilemma’s kennen: is dat van Doesburgbehang wel echt zo bedoeld door hem? Zijn er wijzigingen gekomen in de plannen? Is er bezuinigd? Lagen de schilders dwars tijdens de uitvoering?
Tegelijkertijd spelen ook heel ander belangen. Is er genoeg geld voor de restauratie? Duurt het onderzoek niet veel te lang? Komt de woning wel op tijd klaar om de grote groep buitenlandse journalisten die zijn komst heeft aangekondigd te ontvangen?
 
Hoofdpersonen Krabben aan Verf:
Paulo Martina is directeur van Museum Dr8888. Zijn grootste doel is om de Museumwoning in de Papegaaienbuurt tot stand te brengen. Beneden wordt de woning helemaal ingericht zoals Theo van Doesburg dat voor zich zag, volgens de regels van DE STIJL. Boven komt woonruimte voor een Artist in Residence, die zich door De Stijl en de buurt wil laten inspireren. In de film is Paulo’s worsteling zien met de tijd en met de financiën.
 
Peter Westerhof en Luciënne Meinsma wonen in de Papegaaienbuurt. Hun hele huis is ingericht zoals Theo van Doesburg dat in 1921 voor zich zag. Peter is voorzitter van het bestuur van Stichting Van Doesburg-Rinsemahuis (VDRH). Ze tonen in de documentaire hun enthousiasme om alles te weten over de ontstaansgeschiedenis van hun buurt. Maar ze laten ook de tegenslagen zien die ze daarbij moeten verwerken.
 
Lisette Kappers is kleuronderzoeker. Ze krabt met een vlijmscherp mesje aan de verf van het van Doesburg-Rinsemahuis. Zo legt ze laag voor laag bloot welke kleuren de deuren, deurposten, kasten, trappen in de loop van bijna 100 jaar hadden. Ze ontdekt in de documentaire hoe de kleuren op een bijzondere manier werden opgebouwd uit meerdere verflagen waarin de onderliggende laag steeds een beetje doorscheen in de laag er boven.
 
Gerrit van der Schaaf werd door de Stichting Van Doesburg- Rinsemahuis gevraagd als projectleider om een beetje vaart te maken met de restauratie. Maar hij loopt voortdurend tegen tegenslagen aan. Het onderzoek duurt lang, het geld is op. Komt het Van Doesburg Rinsemahuis op tijd klaar? In de film probeert hij de anderen op te jutten onder het Friese motto ‘als het niet kan zoals het moet, moet het maar zoals het kan.’ De praktijk is dwars…
 
 
Krabben aan Verf laat zien wat er allemaal komt kijken bij een restauratieproces. De weg is vaak moeilijk en vol kleine conflicten en tegenslagen. Maar het resultaat mag er wezen. Het huis is voor iedereen toegankelijk in de Torenstraat in Drachten.
 
Bron: RQB Films

Reacties