U bent hier

Programma Erfgoed van de Moderne Tijd

Het erfgoed van de Moderne Tijd is kwetsbaar en de waarden ervan zijn nog niet uitgekristalliseerd. In een tijd van een veranderende samenleving en culturele verscheidenheid draagt erfgoed van het recente verleden bij aan een gedeelde identiteit en verdient de zorg die er bij past. In toenemende mate zijn er ook kansen om erfgoed te ontwikkelen en beter toegankelijk te maken. Om de juiste zorg en de kansen voor het erfgoed van de moderne tijd in Nederland te ondersteunen is kennis nodig. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft daarom het initiatief genomen om samen met haar partners, zoals musea, erfgoedeigenaren, universiteiten en andere onderzoeksinstellingen, een kennisprogramma Erfgoed van de Moderne Tijd te organiseren. Dit programma is in 2015 gestart en loopt tot en met 2017. Er is meer dan een tiental projecten in ondergebracht voor museale objecten, monumenten en woningbouw van de moderne tijd.
 
Programmadoelen zijn:
  • Deskundigheid bevorderen over toepassing, veroudering, en onderhoud van materialen uit de moderne tijd, in relatie tot de betekenis van het object - en daarmee de conserveringspraktijk ondersteunen.
  • Inzicht vergroten in de processen die de waarneming beïnvloeden in relatie tot oorspronkelijke óf veranderde verschijningsvorm van erfgoedobjecten van de moderne tijd - en daarmee nieuwe presentatievormen mogelijk maken.
  • Bijdragen leveren aan de maatschappelijke waardering van erfgoed van de moderne tijd - en daarmee verantwoord gebruik ervan stimuleren.
Het programma resulteert in een reeks handreikingen, overzichten  en aanbevelingen om erfgoed van de moderne tijd te waarderen en te behouden voor toekomstige generaties. 
 

Onderzoeksthema’s

Het programma is opgezet volgens drie thema’s:

Materiaal en conservering

In dit thema staan materiaalgroepen en technieken centraal die specifiek zijn voor de moderne tijd, zoals nieuwe bouwmaterialen, de toepassing van plastics in kunst, design en gebouwen, twintigste-eeuwse verven en installatiekunstwerken. Hier worden overzichten gemaakt van de eigenschappen en conserveringsproblemen, en toepasbare methoden ontwikkeld voor conservering en restauratie van de meest kwestbare groepen. Ook de kwaliteit van eerder uitgevoerde restauraties wordt geëvalueerd, waardoor de kennis en de adviespraktijk wordt versterkt.

Perceptie en presentatie

Waarnemingsprocessen zijn voor erfgoed van de moderne tijd belangrijk, omdat in de erfgoedzorg steeds meer rekening wordt gehouden met de subjectiviteit van de beleving. Kwetsbare moderne materialen veranderen ook sneller dan de solide bouwstoffen van traditioneel vervaardigd erfgoed. Onderzoek naar de oorspronkelijke verschijningsvorm en nieuwe (digitale) presentatietechnieken staan bij dit thema centraal. Waardering van het oppervlak en de uitstraling van het object zijn daarbij belangrijke criteria.

Maatschappelijke waarde en gebruik

Het doel is om door kennisuitwisseling en samenwerking de waardering voor erfgoed uit het recente verleden te verhogen en het optimaal toegankelijk te maken. Hier wordt de dialoog gezocht met maatschappelijke partijen, zoals lokale overheden, buurtbewoners, eigenaren, waardoor participatie in de erfgoedzorg wordt gestimuleerd. Ook worden kennislacunes gevuld, zoals de waardering van de stedenbouw in de periode 1965-1990. Bovendien wordt een aantal specifieke thema’s nader onderzocht, zoals de sociale en artistieke betekenis van de Beeldende Kunstenaarsregeling en de rol van het museum in een veranderende samenleving. 
 
Zie ook artikel over het Programma Erfgoed van de Moderne Tijd in de PDF rechtsTijdschrift van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, nr. 3, 2015.